Đậu bắp là thực phẩm giàu dưỡng chất, ít calo và tốt cho tiêu hóa, tim mạch, làn da. Cùng khám phá 10 công dụng nổi bật và cách dùng đậu bắp đúng cách cho sức khoẻ.
Giới thiệu về quả đậu bắp
Đậu bắp (tên khoa học Abelmoschus esculentus) là loại cây ăn quả có nguồn gốc từ Tây Phi. Ở Việt Nam, loại quả này còn được gọi bằng nhiều cái tên dân dã như mướp tây, bắp chà, bông vàng… Nhờ đặc tính chịu nóng và khô hạn tốt, đậu bắp được trồng nhiều ở vùng nhiệt đới và ôn đới, phổ biến nhất là miền Nam Hoa Kỳ và các tỉnh phía Nam nước ta.
Đây là loại cây thân thảo, cao đến 2,5m, có lá dài 10 – 20cm. Hoa đậu bắp thường có 5 cánh màu trắng hoặc vàng nhạt, điểm xuyết đốm đỏ ở gốc. Quả đậu bắp có dạng thuôn dài, bên trong chứa nhiều hạt tròn, được sử dụng làm thực phẩm và cả dược liệu quý trong Đông y.
Theo quan niệm y học cổ truyền, đậu bắp có vị chua, tính ôn, giúp giảm đau, trị bí tiểu, táo bón, bạch đới, đồng thời rất tốt cho hệ tiêu hóa. Còn theo y học hiện đại, loại quả này cung cấp nhiều vitamin, chất chống oxy hóa, chất xơ và khoáng chất thiết yếu, mang lại hàng loạt lợi ích cho sức khỏe.
Đặc điểm
- Thuộc họ Cẩm quỳ, có thể trồng 1 năm hoặc nhiều năm.
- Thân cao, lá to, dễ thích nghi với khí hậu nóng ẩm.
- Quả non có nhiều lông tơ nhỏ, có vị nhạt, giòn, chứa nhiều chất nhầy đặc trưng.
Thành phần dinh dưỡng
Trong 100g đậu bắp tươi chứa:
- 33 calo – rất ít năng lượng, phù hợp cho chế độ ăn kiêng.
- 7mg Natri, 299mg Kali, 57mg Magie – tốt cho tim mạch và huyết áp.
- 1.9g Protein, 3.2g chất xơ – hỗ trợ tiêu hóa, no lâu, kiểm soát cân nặng.
- Vitamin C, B6, A, K, folate – tăng cường miễn dịch, tốt cho xương khớp.
- Không chứa cholesterol hay chất béo bão hòa.
Nhờ giá trị dinh dưỡng dồi dào, đậu bắp trở thành một trong những thực phẩm xanh được khuyến khích bổ sung thường xuyên trong chế độ ăn hàng ngày.
10 lợi ích vàng của đậu bắp cho sức khỏe
1. Bổ máu và phòng chống thiếu máu
Đậu bắp chứa nhiều sắt, folate, vitamin B và K – những dưỡng chất cần thiết để cơ thể sản sinh hồng cầu. Khi bổ sung thường xuyên, loại quả này giúp cải thiện tình trạng hoa mắt, chóng mặt do thiếu máu. Đặc biệt, nước ép đậu bắp còn hỗ trợ quá trình tái tạo máu, rất tốt cho bệnh nhân thiếu máu mạn tính. Vì thế, đây là thực phẩm nên có mặt trong thực đơn hằng tuần để phòng ngừa và cải thiện sức khỏe máu.
2. Tăng cường tiêu hóa và nhuận tràng tự nhiên
Nhờ hàm lượng chất xơ dồi dào, đậu bắp giúp hệ tiêu hóa hoạt động trơn tru hơn. Chất nhầy trong quả còn tạo môi trường lý tưởng cho lợi khuẩn phát triển, duy trì hệ vi sinh đường ruột khỏe mạnh. Khi ăn đậu bắp, tình trạng táo bón và rối loạn tiêu hóa sẽ được cải thiện rõ rệt. Đây là bài thuốc nhuận tràng tự nhiên, an toàn mà không gây tác dụng phụ như thuốc tây.
3. “Thần dược” giảm ho và viêm họng
Trong y học dân gian, nước ép đậu bắp được xem là phương thuốc lành tính để trị ho, viêm họng. Các hoạt chất kháng viêm, kháng khuẩn trong loại quả này có thể làm dịu nhanh cảm giác rát cổ. Với trẻ nhỏ từ 6 tuổi trở lên, nước đậu bắp còn giúp giảm ho khò khè an toàn. Ngoài uống nước, bạn có thể chế biến đậu bắp thành món ăn hàng ngày để cải thiện sức khỏe hô hấp.
4. Đồng hành cùng người tiểu đường
Đậu bắp chứa các hợp chất hoạt động tương tự insulin, giúp hạ và ổn định đường huyết. Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng việc ăn hoặc uống nước ngâm đậu bắp thường xuyên có lợi cho bệnh nhân tiểu đường type 2. Không chỉ vậy, chất xơ trong quả còn điều hòa quá trình hấp thu đường, ngăn đường huyết tăng đột ngột sau bữa ăn. Đây là thực phẩm tự nhiên hỗ trợ quản lý bệnh hiệu quả, ít tốn kém.
>>>Xem thêm: 7 Lợi Ích Vàng Khi Uống Đủ Nước Mỗi Ngày Bạn Cần Phải Biết
5. Giữ gìn xương khớp chắc khỏe
Vitamin K, folate và canxi trong quả này có vai trò quan trọng trong việc hình thành và duy trì hệ xương khớp. Ngoài ra, chất nhầy đặc trưng của nó còn giúp bôi trơn khớp, giảm nguy cơ thoái hóa. Người cao tuổi khi ăn loại quả này thường xuyên sẽ phòng được loãng xương và tình trạng đau nhức khớp. Đây là lựa chọn lành mạnh để bảo vệ xương khớp ngay từ khi còn trẻ.
6. Hỗ trợ tăng cường sinh lý phái mạnh
Đậu bắp giàu polysaccharide và nhiều dưỡng chất giúp tăng cường lưu thông máu. Nhờ đó, máu dễ dàng đến cơ quan sinh dục, cải thiện khả năng cương cứng. Nam giới thường xuyên ăn đậu bắp có thể cảm nhận sự thay đổi tích cực trong sức khỏe sinh lý. Đây được xem như “thần dược xanh” tự nhiên, không gây hại cho gan thận như nhiều loại thuốc hỗ trợ khác.
7. Giảm cholesterol và bảo vệ trái tim
Hàm lượng chất xơ hòa tan trong đậu bắp có tác dụng “quét” cholesterol xấu ra khỏi cơ thể. Không chỉ vậy, polyphenol trong quả còn giúp ngăn viêm mạch máu và hạn chế sự hình thành mảng bám động mạch. Điều này giúp giảm nguy cơ xơ vữa động mạch, đột quỵ và bệnh tim. Vì thế, đậu bắp là thực phẩm lý tưởng cho những ai đang xây dựng chế độ ăn tốt cho tim mạch.
8. Tăng sức đề kháng và miễn dịch
Đậu bắp chứa nhiều vitamin C và chất chống oxy hóa, giúp cơ thể chống lại vi khuẩn và virus. Đặc biệt, chất xơ trong quả còn nuôi dưỡng lợi khuẩn đường ruột – nơi chiếm 70% hệ miễn dịch của con người. Khi ăn đậu bắp đúng cách, cơ thể bạn sẽ khỏe mạnh hơn, ít bị cảm cúm và nhiễm trùng. Đây chính là “tấm khiên tự nhiên” bảo vệ sức khỏe toàn diện.
9. Bí quyết làm đẹp da từ bên trong
Các chất chống oxy hóa trong đậu bắp giúp thanh lọc máu, loại bỏ tạp chất – nguyên nhân gây mụn. Đồng thời, pectin trong quả còn tăng cường độ đàn hồi và giữ ẩm cho da. Ăn đậu bắp hoặc uống nước ép thường xuyên sẽ mang lại làn da sáng mịn, ít mụn và trẻ trung hơn. Ngoài ra, bạn có thể dùng đậu bắp nghiền nhuyễn làm mặt nạ dưỡng da tự nhiên.
10. Hỗ trợ cải thiện hen suyễn
Vitamin C trong đậu bắp giúp giảm viêm đường hô hấp, hạn chế các cơn co thắt phế quản. Người mắc bệnh hen suyễn nếu bổ sung đậu bắp thường xuyên sẽ giảm tần suất và mức độ nghiêm trọng của các triệu chứng. Đây là phương pháp hỗ trợ an toàn, kết hợp cùng phác đồ điều trị của bác sĩ. Nhờ đó, chất lượng cuộc sống của bệnh nhân được cải thiện rõ rệt.
Các cách chế biến đậu bắp ngon miệng và bổ dưỡng
1. Luộc hoặc hấp – giữ trọn vị ngọt thanh
Đây là cách đơn giản nhất để thưởng thức đậu bắp. Chỉ cần rửa sạch, cắt bỏ đầu và luộc hoặc hấp chín trong 3–5 phút là đã có món rau ngọt mát. Khi ăn, bạn có thể chấm kèm nước mắm tỏi ớt hoặc nước tương để tăng hương vị. Cách chế biến này giúp giữ lại tối đa chất dinh dưỡng, đồng thời làm nổi bật độ giòn và vị thanh mát tự nhiên của đậu bắp.
2. Xào tỏi hoặc xào thịt – món ăn đưa cơm
Đậu bắp xào tỏi là món ăn nhanh gọn, thơm lừng và giàu dưỡng chất. Bạn cũng có thể kết hợp đậu bắp với thịt bò, thịt gà hoặc tôm để món ăn thêm đậm đà, giàu protein. Khi xào, nên cho đậu bắp vào sau cùng để giữ được độ giòn, không bị nhũn. Đây là món ăn quen thuộc trong mâm cơm gia đình Việt, vừa ngon vừa bổ.
3. Đậu bắp nướng – hương vị lạ miệng
Khi nướng, đậu bắp có vị ngọt bùi và thơm nhẹ đặc trưng. Bạn có thể ướp đậu bắp với dầu oliu, muối, tiêu, rồi nướng trên than hoa hoặc lò nướng. Món này rất hợp làm đồ ăn kèm trong các bữa tiệc nướng BBQ ngoài trời. Không chỉ ngon miệng, đậu bắp nướng còn ít dầu mỡ, phù hợp cho người ăn kiêng.
4. Nấu canh thanh mát
Đậu bắp thường được dùng nấu canh chua cá hoặc canh tôm, vừa ngon vừa giúp giải nhiệt. Khi nấu canh, chất nhầy trong nó hòa vào nước tạo độ sánh nhẹ, rất đặc trưng. Ngoài ra, bạn có thể kết hợp với rau củ khác như cà chua, bạc hà, dứa để tăng hương vị. Đây là món canh dân dã, đặc biệt hợp trong những ngày hè nóng bức.
5. Ăn sống hoặc làm salad – giữ nguyên dưỡng chất
Một số người thích ăn sống hoặc trụng sơ để giữ trọn vitamin và khoáng chất. Bạn có thể thái lát mỏng rồi trộn chung với cà chua, dưa chuột, rau thơm và dầu oliu để làm salad thanh mát. Ngoài ra, loại rau này ngâm chua ngọt cũng là món ăn kèm chống ngán rất hiệu quả. Cách chế biến này thích hợp cho người muốn giảm cân hoặc ăn uống lành mạnh.
Lưu ý và những câu hỏi thường gặp khi sử dụng dùng đậu bắp
Lưu ý quan trọng
- Không nên nấu quá kỹ để tránh mất chất nhầy và vitamin.
- Người có thể trạng yếu, lạnh bụng, dễ tiêu chảy nên hạn chế ăn nhiều.
- Bệnh nhân suy thận, sỏi thận hoặc đang dùng thuốc chống đông máu cần tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi dùng
- Người đang dùng thuốc hạ đường huyết nên theo dõi lượng đường máu để tránh hạ quá mức.
Câu hỏi thường gặp
Uống nước đậu bắp hàng ngày có tốt không?
Không nên uống mỗi ngày. Tốt nhất chỉ nên 2–3 lần/tuần để tránh đầy hơi, rối loạn tiêu hóa, nguy cơ sỏi thận.
Có cần bỏ hạt khi ăn đậu bắp không?
Không. Đậu bắp có thể ăn cả quả, bao gồm cả hạt và vỏ.
Đậu bắp có giúp giảm cân không?
Có. Hàm lượng chất xơ cao và calo thấp giúp no lâu, kiểm soát cân nặng hiệu quả.
Trẻ em có thể ăn đậu bắp không?
Có, nhưng nên chế biến mềm, bỏ lông tơ và không cho ăn quá nhiều để tránh khó tiêu.
Đậu bắp là loại thực phẩm giàu dưỡng chất, vừa ngon miệng vừa có lợi cho sức khỏe. Từ hỗ trợ tiêu hóa, cải thiện tim mạch, ngăn ngừa thiếu máu đến làm đẹp da, loại quả này xứng đáng có mặt thường xuyên trong bữa ăn gia đình. Tuy nhiên, để tận dụng tối đa lợi ích, bạn cần chú ý liều lượng và cách chế biến hợp lý.
Hãy thêm đậu bắp vào thực đơn hằng ngày để tận hưởng trọn vẹn 10 công dụng tuyệt vời cho sức khỏe và sắc đẹp ngay hôm nay! Đừng quên theo dõi chuyên mục Sức khỏe đời sống của Chợ Mùa Vàng để cập nhật thêm nhiều kiến thức và mẹo hay giúp bạn chăm sóc bản thân mỗi ngày.
